capitalis consulting team

Fundacja rodzinna w Polsce: kompletne kompendium 2025/2026

Czym jest fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna została wprowadzona do polskiego systemu prawnego Ustawą o fundacji rodzinnej z dnia 26 stycznia 2023 r. Zgodnie z ustawową definicją fundacja rodzinna jest osobą prawną, utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz.

W praktyce oznacza to, że fundacja rodzinna stanowi nowoczesne narzędzie sukcesji majątku – pozwalające nie tylko zachować dorobek fundatora, ale też przekazywać go kolejnym pokoleniom w sposób uporządkowany i zgodny z jego wolą.

Jakie są zalety fundacji rodzinnej?

Zalety fundacji rodzinnej można podzielić na dwie główne grupy: społeczne (relacyjne) i fiskalne (podatkowe).

Zalety relacyjne i organizacyjne

  • Zabezpieczenie majątku – majątek wniesiony do fundacji rodzinnej stanowi majątek odrębny od majątku fundatora. Oznacza to, że majątek fundacji rodzinnej w przypadku problemów fundatora z wierzycielami nie będzie przedmiotem egzekucji.

  • Możliwość zaplanowania sukcesji na własnych zasadach – fundatorzy mają pełną swobodę ukształtowania zasad zarządzania ich majątkiem. Jednocześnie dzięki sformalizowaniu tych zasad mają pewność, że ich wizja będzie egzekwowana.

  • Ochrona przed rozdrobnieniem majątku – dotyczy to w szczególności właścicieli dużych przedsiębiorstw produkcyjnych. Dzięki Fundacji Rodzinnej zarządzanie tak dużymi/skomplikowanymi strukturami staje się efektywniejsze. Efektywniejsze zarządzanie wynika z tego, że zarządzanie odbywa się poprzez jeden podmiot.

  • Uniknięcie sporów pomiędzy spadkobiercami – Fundacja Rodzinna pozwoli jasno określić kompetencje/uprawnienia poszczególnych spadkobierców. Jednocześnie spadkobiercy w praktyce nie mają jak kwestionować ustalonego przez fundatorów ładu.

Zalety fiskalne i podatkowe

Do zalet o charakterze fiskalnym należy zaliczyć przede wszystkim rozbudowane preferencje podatkowe, w tym:

  • zwolnienie podmiotowe z podatku CIT,

  • możliwość odroczenia momentu opodatkowania do chwili wypłaty świadczeń beneficjentom,

  • efektywną optymalizację kosztów podatkowych związanych z zarządzaniem majątkiem.

Dzięki tym rozwiązaniom fundacja rodzinna staje się atrakcyjnym instrumentem nie tylko sukcesyjnym, lecz także inwestycyjnym.

Czy fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą?

Fundacja Rodzinna może prowadzić co do zasady dowolną działalność gospodarczą. Jednakże skutki jej wykonywania są traktowane odrębnie dla celów podatkowych, tj. dochody z tzw. dozwolonej działalności gospodarczej nie są opodatkowane a dochody z działalności niedozwolonej są opodatkowane stawką CIT 25%.

W ramach działalności dozwolonej Fundacja Rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie:

  • zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia (z wyłączeniem udziałów/akcji);

  • najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie ;

  • przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach ;

  • nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

  • udzielania pożyczek:
    – spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
    – spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
    – beneficjentom;

  • obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

  • produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

  • gospodarki leśnej.

Innymi słowy w zakresie, w jakim fundacja rodzinna prowadzi dozwoloną działalność gospodarczą, konieczność zapłaty podatku CIT powstaje dopiero w momencie wypłaty świadczenia pieniężnego lub przekazania świadczenia niepieniężnego na rzecz beneficjentów:

Sygnalizujemy, że pojawiają się stanowiska, iż nagminne przekraczanie przez Fundację Rodzinną zakresu dozwolonej działalności gospodarczej może uruchomić procedurę wskazaną w art. 88 ustawy o fundacjach rodzinnych, czyli wezwać zarząd do zaprzestania naruszeń pod rygorem nałożenia grzywny, a w dalszej kolejności, w skrajnych przypadkach, do rozwiązania fundacji rodzinnej z urzędu, w trybie wskazanym w art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o fundacjach rodzinnych.

Kto może założyć fundację rodzinną?

Fundację Rodzinną może założyć praktycznie każda osoba fizyczna! Jednak nie każdej osobie będzie ona potrzebna.

To czy Fundacja Rodzinna to odpowiednie rozwiązanie dla Ciebie będzie zawsze kwestią indywidualną. Stąd zapraszamy do darmowego kontaktu telefonicznego podczas którego nasz ekspert dokona takiej wstępnej oceny.

Według nas Fundacja Rodzinna będzie dla Ciebie dobrym rozwiązaniem w szczególności, jeśli masz:

a) znaczy majątek, który chcesz reinwestować w celu budowania trwałego dobrobytu dla swojej rodziny;

b) posiadasz dobrze prosperujący biznes, który należy ochronić przed rozdrobnieniem;

c) posiadasz dużą rodzinę, która będzie po tobie dziedziczyć i martwisz się jak sukcesja wpłynie zarówno na biznes jak i na ich relacje.

d) chcesz przekazać zarządzanie biznesem swoim następcom a jednocześnie zachować kontrolę.

Twoja fundacja rodzinna – pierwszy krok do trwałego bezpieczeństwa

Fundacja rodzinna to jedno z najważniejszych narzędzi sukcesyjnych w polskim prawie – łączące ochronę majątku, bezpieczeństwo rodziny i korzyści podatkowe. W 2025 i 2026 roku zyska ona jeszcze większe znaczenie wśród przedsiębiorców oraz inwestorów, którzy myślą długofalowo o utrzymaniu majątku w rodzinie.

Dzięki wsparciu ekspertów Capitalis Consulting możesz mieć pewność, że fundacja rodzinna zostanie założona zgodnie z prawem, Twoimi celami i najlepszą praktyką sukcesyjną.

Chcesz dowiedzieć się, czy fundacja rodzinna to rozwiązanie dla Ciebie?